وبعضي از محققين گفته‌اند كه : قول به اينكه كعبه را ده مرتبه ساختند بنا بر مجاز است زيرا كه در بعضي از مراتب تمام كعبه خراب نشد ، وبعضي را كه خراب شده بود ساختند وآنچه را حجّاج ساخت همين ديوار سمت حجر إسماعيل بود با درى كه در پشت كعبه است ودر اين أزمنة مسدود است وبه قدر چهار ذرع ويك شبر از زير آستانهء در مشرقى نزد حجر الأسود ، وتتمه را بر بناى ابن زبير واگذاشت « 1 » . يازدهم : بناى سلاطين روم است از آل عثمان جوق « 2 » . گويند : در سنهء نهصد وپنجاه وهشت چوبى از سقف خانه كعبه شكست وبه اين سبب باران داخل اندرون شد ، قاضى مكّه محمد بن محمود در اين باب به خدمت سلطان سليمان خان عرض نمود وسلطان بعد از استفتاء از أبو مسعود « 3 » مفتى ؛ تخريب سقف وبنا را بر عهدهء قاضى مكّه نهاد ، وقاضى روز جمعه چهارم ربيع الاوّل سنهء نهصد وپنجاه ونهم ، در حرم حاضر شد با فتوا « 4 » ، وعلمائى كه در مكّه بودند احضار نمود ، از آن جمله شيخ شهاب الدين أحمد بن حجر شافعي ، وشيخ محمّد بن أبو الحسن بكرى با جمعى ديگر فتوا بر جواز دادند ، وجمعى ديگر منع نمودند ، آخر الامر شريف مكّه - أحمد بن أبي نمى « 5 » - ساعى شد كه خراب كردند ودر غايت استحكام ساختند « 6 » . دوازدهم : نيز بناى روميه است در حدود سنهء هزار وسى هجرى ، آب

--> ( 1 ) تاريخ ابن خلدون : 1 / 375 ، روضة المتّقين : 4 / 138 - 139 ، توضيح : قائل اين گفتار را نيافتيم امّا در اين دو كتاب به آن اشاره شده است . ( 2 ) ب ، ه‍ : چوق . ( 3 ) الف : أبو سعيد . ( 4 ) ج : مفتى . ( 5 ) حجري : نمتى . ( 6 ) در مظانّش نيافتيم .